Kıdem Tazminatı Hesaplama

Kıdem tazminatı aracı neyi gösterir?

İş sözleşmesi sona eren bir çalışanın kıdem tazminatına ilişkin ilk sorusu genellikle "ne kadar alacağım" sorusudur. Bu araç, brüt aylık ücretiniz ile işe giriş ve çıkış tarihlerinizi girerek, toplam çalışma sürenize karşılık gelen yaklaşık tutarı görmenizi sağlar. Burada çıkan sonuç bir ön fikirden ibarettir; dosyanızdaki ücret bordroları, fesih sebebi ve çalışma kayıtları birlikte değerlendirildiğinde kesin tutar netleşir.

Yasal dayanak

Kıdem tazminatı, 4857 sayılı İş Kanunu'nun geçici 6. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1475 sayılı eski İş Kanunu'nun 14. maddesinde düzenlenir. Hakkın doğması için aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olmak ve sözleşmenin kanunda sayılan sona erme biçimlerinden biriyle bitmiş olması gerekir. İşverenin haklı sebep göstermeden yaptığı fesih, işçinin sağlık, ahlak veya iyiniyet kurallarına aykırılık nedeniyle haklı feshi, emeklilik, askerlik görevi ve kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle işten ayrılması, hak doğuran başlıca hallerdir.

Aracımız nasıl hesaplıyor?

Araç, girdiğiniz iki tarih arasındaki gün sayısını hesaplar ve bu sayıyı 365'e bölerek toplam çalışma yılınızı bulur. Ardından brüt aylık ücretiniz ile fesih tarihinde geçerli kıdem tazminatı tavanından düşük olan tutar esas alınır ve bu tutar, bulunan yıl sayısıyla çarpılır. Sonuç olarak her tam çalışma yılı için otuz günlük ücret, kalan aylar ve günler için de orantılı bir ek tutar hesaba katılır.

Örnek hesaplama

Brüt aylık ücreti 35.000 TL olan ve işyerinde tam yedi yıl çalışmış bir kişiyi ele alalım. Ücret tavanın altında kaldığından hesap doğrudan bu rakam üzerinden yapılır: 35.000 TL × 7 yıl = 245.000 TL. Aradaki gün sayısına bağlı küçük farklarla araç da benzer bir sonuç verir.

Kısmi yıllar ve artan günler

Tam yılı aşan aylar ve günler de orantılı olarak hesaba dahil edilir. Örneğin dört yıl dokuz ay çalışmış bir kişi için hesap dört yıl dokuz ay üzerinden, yani yaklaşık 4,75 yıl üzerinden yapılır. Araç gün bazında çalıştığı için bu oranlamayı otomatik olarak uygular; elle hesap yaparken aylık ücreti 30'a bölüp artan gün sayısıyla çarpmayı unutmamak gerekir.

Sonucu etkileyen ama araca dahil olmayan unsurlar

• Giydirilmiş ücret: Gerçek hesapta çıplak maaşa ek olarak düzenli ödenen yol, yemek, ikramiye ve benzeri para ile ölçülebilen menfaatler de ücrete eklenir; araç yalnızca girdiğiniz brüt tutarı kullanır.
• Vergi kesintisi: Kıdem tazminatından gelir vergisi kesilmez; sadece damga vergisi düşülür. Gösterilen tutar bu kesinti öncesi brüt rakamdır.
• Tavan güncellemesi: Tavan tutarı her altı ayda bir güncellenir; hesapta fesih tarihindeki geçerli tavan esas alınmalıdır.
• Fesih şekli: Sözleşmenin hangi sebeple sona erdiği, hakkın doğup doğmadığını belirleyen temel unsurdur; bu değerlendirme araç tarafından yapılamaz.

Birden fazla işveren nezdinde geçen süreler

İşyeri devri, birleşme veya aynı holding bünyesinde farklı şirketler arasında geçiş gibi durumlarda kıdem süresinin nasıl hesaplanacağı ayrıca değerlendirilmelidir. Kural olarak işyeri devrinde kıdem süresi kesilmeden devam eder; ancak hangi dönemin hangi işverenden talep edileceği, devrin şekline göre değişir. Bu tür karmaşık durumlarda aracın verdiği basit hesap, gerçek alacağı tam olarak yansıtmayabilir.

Emeklilik nedeniyle ayrılma

Yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı almak için gereken sigortalılık süresini ve prim gün sayısını tamamlayan işçi, bu sebebe dayanarak işten ayrılırsa kıdem tazminatına hak kazanır; bu hak, işçinin kendi isteğiyle ayrılmasına rağmen kanunun tanıdığı istisnai bir durumdur. Araç bu durumu ayrıca sormaz; fesih sebebinizin bu kapsamda olup olmadığını değerlendirmeniz gerekir.

Hizmet süresinin ispatı, kayıt dışı dönemler veya feshin geçerliliği konusunda tereddüdünüz varsa iş hukuku sayfamızdan ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.